Zwolnienie z używania AI w pracy. Co to znaczy dla firmy

David Durman, pracownik administracji University of Kentucky, dostał zwolnienie z obowiązku używania AI w pracy. Podstawą był wyjątek religijny. Z tytułu tekstu TechCrunch wynika, że żeby dostać taki wyjątek, nie trzeba wierzyć w boga.

Dlaczego to ma znaczenie

Do tej pory o oporze wobec AI w firmach mówiło się jak o problemie szkoleniowym. Ktoś nie umie, nie chce się uczyć, woli po staremu. Na to jest prosta odpowiedź: szkolenie, instrukcja, trochę cierpliwości.

Tu sytuacja jest inna. Pracownik nie mówi „nie umiem”, tylko „nie mogę, bo to sprzeczne z moimi przekonaniami”. Z przekonaniami pracodawca nie dyskutuje tak, jak z brakiem umiejętności. A skoro do wyjątku nie trzeba deklarować wiary w boga, to krąg osób, które mogą się na niego powołać, jest szerszy niż wierzący.

Trzeba to zważyć uczciwie. To jedna osoba, jedna amerykańska uczelnia i amerykańskie prawo. Nie jest to precedens dla Polski. Jest to natomiast sygnał, że sprzeciw wobec AI przestaje być wyłącznie kwestią gustu i zaczyna być traktowany jak sprawa formalna.

Co to znaczy dla polskiej firmy

Polski kodeks pracy zakazuje dyskryminacji między innymi ze względu na religię i światopogląd. Jak polski sąd oceniłby odmowę pracy z AI z powodów światopoglądowych, tego dziś nie da się powiedzieć bez prawnika. To wymaga weryfikacji, jeśli kiedykolwiek stanie się Twoim realnym problemem.

Druga rzecz, typowo polska: spora część ludzi w małych firmach pracuje na kontrakcie B2B, a nie na etacie. Kodeks pracy ich nie obejmuje. Wtedy to, czy ktoś musi używać konkretnych narzędzi, wynika z umowy. Jeśli umowa o tym milczy, nie masz w ręku nic.

Weźmy małą firmę usługową B2B, pięć osób. asystent ai szkicuje odpowiedzi na maile od klientów, przygotowuje pierwszą wersję wyceny, porządkuje dane w CRM. W tygodniu pracy takiej firmy ten news nie zmienia nic, dopóki nikt nie odmówi. Zmienia dużo w dniu, w którym jedna osoba powie „nie”, a proces zbudowany jest tak, że bez AI po prostu staje. Wtedy wyceny czekają, maile czekają, a Ty nie masz planu B.

To jest prawdziwa lekcja z tej historii. Nie chodzi o religię. Chodzi o to, że proces, który działa tylko wtedy, gdy każdy w zespole zgadza się na jedno narzędzie, jest kruchy. Tak samo kruchy jak proces, który pada, gdy dostawca AI ma awarię albo podnosi cenę.

Co z tym zrobić

Bez paniki. Nie przepisuj regulaminu pod jedną sprawę z Kentucky. Trzy rzeczy, które mają sens niezależnie od niej:

• Rozdziel „wymaga AI” od „korzysta z AI”. Spisz procesy, w których AI jest używane. Przy każdym zaznacz, czy da się go zrobić ręcznie i ile to trwa. Większość okaże się „korzysta”, i dobrze.
• Miej ręczną ścieżkę dla procesów z klientem. Wycena, odpowiedź na reklamację, faktura. Jeśli ktoś nie użyje AI albo narzędzie nie działa, sprawa ma iść dalej, tylko wolniej.
• Napisz wprost w umowach i ogłoszeniach, jakich narzędzi używacie. Szczególnie przy współpracy B2B. Lepiej, żeby kandydat dowiedział się tego przed podpisaniem niż po miesiącu.

Źródło: TechCrunch AI